Thời gian qua nhiều người thắc mắc với bác sĩ vì rất sợ nội soi vì rất đau và buồn nôn... Họ đặt câu hỏi về tầm quan trọng của phương pháp này, ai là người cần nội soi và phải chuẩn bị tinh thần như thế nào? 

Trả lời về vấn đề này, BSCKII Mai Thế Khải, Trưởng Khoa Nội soi Siêu âm - Bệnh viện Ung bướu TPHCM, cho biết nội soi tiêu hóa không chỉ là phương pháp chẩn đoán mà còn là "chìa khóa vàng" trong tầm soát ung thư. 

Vai trò của nó nhằm giúp bác sĩ nhìn thấy tận mắt những tổn thương rất nhỏ (viêm, loét, polyp) trong lòng thực quản, dạ dày và đại trực tràng mà các phương pháp như siêu âm hay chụp X-quang khó lòng phát hiện chính xác. 

Trong lúc nội soi, nếu thấy polyp (nguy cơ tiền ung thư), bác sĩ có thể thực hiện cắt bỏ ngay để ngăn chặn ung thư phát triển. Từ đó có thể lấy dị vật hoặc cầm máu ngay tại chỗ. Lấy mẫu mô nhỏ để xét nghiệm tế bào, giúp xác định chính xác khối u là lành tính hay ác tính. 

Những đối tượng cần nội soi là nhóm có triệu chứng: Đây là trường hợp cần đi khám ngay nếu có dấu hiệu như đau bụng vùng thượng vị, đầy hơi, ợ chua, nuốt nghẹn, sụt cân đột ngột hoặc đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đi tiêu. 

Nhóm tầm soát (người khoẻ mạnh): Từ 45 - 50 tuổi trở lên nên đi nội soi tầm soát định kỳ dù không có triệu chứng. Người có tiền sử gia đình (bố mẹ, anh chị em) mắc ung thư tiêu hóa cần đi kiểm tra sớm hơn độ tuổi khuyến cáo. 

Theo bác sĩ Khải, hiện nay, y học đã có giải pháp rất hiệu quả đó là nội soi tiền mê (nội soi không đau). Bệnh nhân sẽ được dùng một lượng thuốc an thần nhẹ để đi vào giấc ngủ ngắn (khoảng 10-15 phút). Bệnh nhân không hề có cảm giác đau, khó chịu hay ám ảnh tâm lý. Điều này cũng giúp bác sĩ quan sát kỹ hơn, thực hiện các thủ thuật chính xác hơn vì bệnh nhân nằm yên, không bị kích thích hay co thắt. 

Nên nhịn ăn ít nhất 6 đến 8 tiếng trước khi soi để dạ dày sạch, giúp bác sĩ không bỏ sót tổn thương. Không uống các loại nước có màu (cà phê, nước ngọt). 

Nếu nội soi tiền mê, cần nhịn uống hoàn toàn khoảng 2-3 tiếng trước đó để tránh sặc vào đường thở. Đối với nội soi đại trực tràng, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn dùng thuốc nhuận tràng để làm sạch ruột hoàn toàn. 

"Ung thư tiêu hóa nếu phát hiện ở giai đoạn sớm có tỉ lệ chữa khỏi rất cao (trên 90%). Đừng vì tâm lý e ngại mà bỏ lỡ "thời điểm vàng". Hãy chủ động nội soi định kỳ để bảo vệ sức khỏe của chính mình" - bác sĩ Khải khuyến cáo.