Trước khi giải mã hiện tượng đội tuyển Tây Ban Nha (TBN) tại Euro 2024, chúng ta cùng nhìn lại sức mạnh toàn diện của nền bóng đá nước này từ năm 2008 đến 2024. Đây là quãng thời gian từ cấp đội tuyển quốc gia cho đến CLB, thành tích của TBN đã vượt trội so với phần còn lại, đặc biệt là ở châu Âu.

Vượt trội ở cấp đội tuyển lẫn CLB

Ngoại trừ đương kim vô địch thế giới là Argentina từ Nam Mỹ, những nhà vô địch của 3 World Cup trước đó là 3 đội bóng châu Âu: TBN (2010), Đức (2014) và Pháp (2018). Như vậy ở cấp đội tuyển quốc gia, TBN đạt tỉ lệ vô địch thế giới 33,33% so với phần còn lại của châu Âu và 25% so với thế giới.

Riêng VCK Euro, TBN có 2 lần đăng quang (2008, 2012), 2 lần còn lại chia đều cho Bồ Đào Nha (2016) và Ý (2020). Nếu TBN thắng Anh, TBN sẽ có 3/5 chức vô địch, ngược lại, Anh sẽ cùng Bồ Đào Nha và Ý, mỗi quốc gia sở hữu một danh hiệu vô địch Euro. Do đó trước trận chung kết Euro 2024, TBN đạt tỉ lệ vô địch Euro 50%.

Tại giải năm nay, TBN được đánh giá nhỉnh hơn đội Anh, cho dù Anh càng đá càng hay. Nếu TBN lên ngôi ở Đức rạng sáng 15-7 thì tỉ lệ vô địch sẽ đạt 60%.

Trong tình huống TBN thua Anh ở trận chung kết, thầy trò HLV La Fuente vẫn thống trị châu Âu khi tỉ lệ vô địch Euro của họ vẫn còn đến… 40%, gấp đôi khi so với Bồ Đào Nha , Ý và Anh.

Còn ở cấp CLB, khi nói đến giải chất lượng hàng đầu của thế giới và châu Âu thì đó là giải vô địch thế giới các CLB (FIFA Club World Cup) và Champions League. Nếu tính từ 2008 đến 2024, bóng đá TBN cũng vượt trội so với phần còn lại của châu Âu với tỉ lệ 53,33% vô địch.

Có một TBN rất lạ

Theo lẽ thường, đội tuyển TBN sẽ có bộ khung của 2 CLB Real Madrid, Barcelona như khi họ vô địch Euro 2010 và World Cup 2012. Khi đó, cả 2 lần đội tuyển quốc gia TBN đều có 12/23 tuyển thủ thuộc 2 CLB này. Tuy nhiên, tại Euro 2024, chỉ có 7 cầu thủ đến từ 2 đội bóng hàng đầu.

Đáng nói hơn trong 3 cầu thủ Real Madrid được triệu tập, ngoài thủ quân Dani Carvajal đá chính thức, còn lại hậu vệ Nacho, tiền đạo Joselu đều dự bị. Với Barcelona có 4 cầu thủ, nhưng chỉ có 2 thi đấu chính thức là tiền vệ Pedri, tiền đạo Yamal, còn 2 tiền đạo Fermin Lopez, Ferran Torres dự bị.

Ngạc nhiên hơn nữa khi Pedri bị chấn thương, Carvajal bị treo giò do bị thẻ đỏ thì trong trận bán kết gặp đội tuyển Pháp, đội hình xuất phát của TBN đến từ 10 CLB và Athletic Bilbao là CLB duy nhất có 2 tuyển thủ là thủ môn Simon và tiền đạo cánh trái Nico Williams.

Như vậy, HLV Luis de la Fuente đã sử dụng 16 cầu thủ từ 11 CLB khác nhau mà vẫn thắng thuyết phục 2-1 trước Pháp để vào chung kết!

Tại Euro 2024, lần đầu tiên người hâm mộ bóng đá thế giới chứng kiến một đội TBN không còn phô diễn lối đá tiki-taka - cầm bóng, chuyền nhiều - một thời thống trị toàn cầu. "La Roja" giờ đây sẵn sàng kiểm soát bóng ít hơn nhưng tấn công trực diện để đổi lấy chiến thắng.

Trận tứ kết và bán kết cho thấy TBN không chỉ dựa vào đôi cánh Yamal - Nico mà họ còn gây sốc đội Đức và Pháp bằng các bài tấn công hoặc dứt điểm trung lộ. Cần nhắc lại, đội Pháp rất mạnh trong hệ thống phòng ngự chính diện với 2 tiền vệ quét rất khỏe là Kante và Tchouameni cũng như 2 hậu vệ biên công - thủ toàn diện.

Công đầu giúp TBN trở lại và lợi hại như xưa đến từ HLV La Fuente vì ông quá hiểu các tuyển thủ TBN. Trước khi nhận làm HLV đội tuyển TBN từ sau World Cup 2022, ông đã có 10 năm dẫn dắt các đội tuyển U19, U21 nước này.

Gần nhất, ông từng cùng đội Olympic Tây Ban Nha - với nòng cốt là các cầu thủ U21 - giành huy chương bạc Thế vận hội 2021 tại Tokyo (Nhật Bản). 7 gương mặt trong đội hình thua Olympic Brazil ở hiệp phụ cách đây 3 năm đang có mặt ở Đức gồm thủ môn U. Simon, tiền đạo D.Olmo, M.Merino, M. Oyarzabal, M.Zubimendi, Pedri và M. Cucurella - phát hiện mới ở vị trí hậu vệ trái.